Zarządzanie Jakością Sprężonego Powietrza: Norma ISO 8573 i Krytyczne Punkty Kontroli (CCP)

Nieuzdatnione sprężone powietrze to w rzeczywistości mieszanina potencjalnie szkodliwych i niebezpiecznych zanieczyszczeń. Kompresory zasysają potężne ilości powietrza atmosferycznego, które w sposób ciągły ładuje do Twojej instalacji parę wodną, opary oleju, brud oraz mikroorganizmy. Dodatkowym źródłem kontaminacji są same sprężarki (wprowadzające do sieci ciekły olej i aerozole) oraz rurociągi dystrybucyjne.

Zapewnienie rygorystycznych standardów jakości i odpowiedniej klasy czystości według normy ISO 8573 jest fundamentem budowy bezpiecznego i opłacalnego w utrzymaniu zakładu produkcyjnego.

Systemowe Zapewnienie Czystości Sprężonego Powietrza

Ponieważ sprężone powietrze powszechnie traktuje się jako standardowe medium robocze, często pomija się je jako potencjalne źródło zanieczyszczeń produktu.

• Co robić: Bezwzględnie włącz instalację sprężonego powietrza do ogólnozakładowej analizy zagrożeń. W każdym miejscu, w którym medium to ma kontakt z procesem, musi być ono sklasyfikowane jako Krytyczny Punkt Kontroli (CCP).
• Co robić: Prowadź rygorystyczne i wieloetapowe uzdatnianie. Rozpocznij od wydajnego filtra wlotowego chroniącego kompresor. Zainstaluj chłodnice końcowe i wymienniki ciepła obniżające temperaturę powietrza, co pozwoli na skuteczne wykroplenie i usunięcie kondensatu wodnego. Następnie zamontuj filtry zgrubne (usuwające cząstki do 25 µm), filtry koalescencyjne przechwytujące aerozole olejowe oraz osuszacze (ziębnicze lub adsorpcyjne) zapobiegające rozwojowi flory bakteryjnej i korozji.
• Co robić: Przeprowadzaj certyfikowane testy czystości powietrza minimum dwa razy w roku. Wyniki pomiarów muszą być skorelowane z udokumentowanym programem konserwacji prewencyjnej (PM).
• Konsekwencje braku działań: Wprowadzenie zanieczyszczeń (wody, cząstek stałych, oleju i mikroorganizmów) do narzędzi i zaworów doprowadzi do ich przedwczesnego zużycia, zamarzania siłowników oraz zniszczenia złóż w osuszaczach adsorpcyjnych. Dla zakładu oznacza to zepsute lub wymagające przerobienia partie produktów, skażenie mikrobiologiczne, nieefektywną produkcję oraz ogromny wzrost kosztów wytwarzania,.

Wymagania Normy ISO 8573-1 w Praktyce Inżynieryjnej

Międzynarodowa norma ISO 8573-1 wprowadza prosty system klasyfikacji dla trzech głównych rodzajów zanieczyszczeń występujących w systemach pneumatycznych: cząstek stałych, wody (definiowanej przez ciśnieniowy punkt rosy) oraz oleju,.

• Co robić: Jeśli sprężone powietrze jest wykorzystywane do transportu pneumatycznego żywności lub stanowi bezpośredni składnik produktu, musisz spełnić rygorystyczne specyfikacje mikrobiologiczne. System musi osiągać Klasę 2.2.1. według normy ISO 8573-1. Oznacza to dopuszczalną ilość cząstek stałych na poziomie 100 000 (dla przedziału 0,1-0,5 µm), ciśnieniowy punkt rosy równy -40°C oraz zawartość oleju na poziomie zaledwie 0,01 mg/m³,.
• Co robić: Weryfikuj specyficzne Dobre Praktyki Produkcyjne (GMP) dla Twojej branży. Dla przykładu, przy produkcji lodów, sprężone powietrze mające kontakt z produktem musi bezwzględnie spełniać jeszcze surowszą klasę 1.3.1 normy ISO 8573-1:2001.
• Czego nie robić: W przypadku korzystania ze sprężarek olejowych w przemyśle spożywczym, pod żadnym pozorem nie stosuj standardowych olejów maszynowych. Urządzenia te MUSZĄ być smarowane wyłącznie środkami z dopuszczeniem do incydentalnego kontaktu z żywnością (Food Grade lubricants).
• Konsekwencje błędów: Wyciek zwykłego oleju kompresorowego do rurociągu doprowadzi do całkowitego zatrucia systemu dystrybucyjnego i natychmiastowej dyskwalifikacji całej partii produkcyjnej przez organy nadzoru,,.

Sterylizacja Powietrza i Filtry Mikrobiologiczne

• Co robić: W sytuacjach krytycznych zastosuj filtry sterylizujące o porowatości maksymalnie 0,45 µm, aby usunąć najdrobniejsze mikroorganizmy.
• Czego nie robić: Nigdy nie zakładaj, że system filtracji mikrobiologicznej zabija zatrzymane patogeny. Membrany filtracyjne stanowią jedynie fizyczną barierę dla drobnoustrojów.
• Konsekwencje braku działań: Pozostawienie pracującego filtra sterylizującego samego sobie doprowadzi do przerostu bakterii przez strukturę wkładu i wtórnego zakażenia instalacji. Aby faktycznie zabić mikroorganizmy i wysterylizować wkłady, musisz regularnie poddawać filtry działaniu gorącej pary wodnej.